Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocukluk çağında en sık görülen hastalıklardan biridir ve ergenlik ve yetişkinliğe kadar devam edebilir. Semptomlar konsantre olamama ve dikkat etme zorluğu, davranış test güçlüğü ve hiperaktivite (aşırı aktivite) içerir.

 

Üç tip DEHB vardır:

 

Ağırlıklı olarak hiperaktif-dürtüsel (DEHB)

Ağırlıklı olarak dikkatsiz (TDA)

Bu tipteki çocukların bunu gösterme olasılığı daha düşüktür veya öteki çocuklarla anlaşmakta zorluk çeker. Sakin olabilirler, sadece icra ettikleri şeye dikkat ettikleri anlamına gelmez. Bu nedenle, çocuğun davranışı göz ardı edilebilir ve anne babalar ve öğretmenler çocuğun DEHB bulunduğunu ayrım etmeyebilir.

Hiperaktif-dürtüsel ve dikkatsiz kombinasyon

Tedaviler hastalığın belirtilerinin pek dindirebilir. Tedavi ile DEHB olan çoğu insan okulda başarıya ulaşmış olabilir ve üretken yaşamlar yaşayabilir.

 

Dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik DEHB’nin temel davranışlarıdır. Çocukların zaman zaman dikkatsiz yada hiperaktif veya dürtüsel olması normaldir, sadece DEHB olan çocuklarda bu davranışlar daha şiddetlidir ve daha sık görülür. Bu bozukluğun teşhisi için, bir çocuğa altı ay veya daha çok ve aynı yaşlarındaki diğer çocuklardan daha çok semptom göstermesi gerekir.

 

Dikkatsizlik belirtileri olan çocuklar şunları yapabilir:

 

Ayrıntıları algılamamak, bir şeyleri unutmamak ve çoğu zaman bir aktiviteden diğerine geçmek için kolayca dikkatinizi dağıtın

Bir şeye konsantre olmakta güçlük çekmek

Hoş bir aktivite yapmadıkça, sadece birkaç dakika sonra bir görevden sıkılın

Bir rolü organize etmeye ve tamamlamaya veya yeni bir şey öğrenmeye konsantre olmakta güçlük çekmek

Ödevleri tamamlama veya teslim etme konusunda sorun yaşıyorsanız; görevleri yada etkinlikleri tamamlamak için gerekli olan şeyleri (örneğin, kalemler, oyuncaklar, ödevler) sık sık kaybedersiniz

Konuşulduğunda dinlemiyorlar

Hayal kuruyorlar, kolayca karışıyorlar ve yavaş hareket ediyorlar.

Diğerleri şeklinde bilgileri süratli ve doğru bir şekilde işlemede güçlük yaşıyorlar

Talimatları takip etmekte zorlanın

Hiperaktivite belirtileri olan çocuklar şunları yapabilir:

 

Koltuklarınızda huzursuz olun

Kesintisiz konuşma

Görünüşte her şeyle dokunup oynayarak bir yandan diğerine geçin

Yemek, okul ve öyküleri okurken oturmak ve oturmakta zorluk çekmek

Sürekli hareket halinde olun

Huzur gerektiren görevleri yada etkinlikleri yerine getirmekte zorluk çekmek

 

Dürtüsel semptomları olan çocuklar şunları yapabilir:

 

  • Çok sabırsız olur
  • Uygunsuz yorumlar yapmak, duygularınızı tereddüt etmeden imlemek ve neticeleri düşünmeden hareket etmek
  • İstedikleri şeyleri beklerken yada oyunlarda sıralarını beklerken güçlük çekerler
  • Başkalarının konuşmalarını yada etkinliklerini sık sık kesintiye uğratırlar

 

DEHB diğer problemlerle karıştırılabilir. Ebeveynler ve öğretmenler, dikkatsizlik emareleri olan çocukların bu rahatsızlıktan muzdarip olduklarını fark etmeyebilirler, bu sebeple daha sessizdirler ve tezahür etme olasılıkları daha azdır. Ödevlerini yapıyormuş benzer biçimde davranarak sessiz olabilirler, sadece çoğu vakit yaptıklarına dikkat etmiyorlar. Sıklıkla toplumsal sorunları olan diğer bozukluk türlerine kıyasla öteki çocuklarla iyi geçinebilirler. Ancak, DEHB tipi dikkatsiz çocuklar, bozuklukları ayrım edilemeyen çocuklar değildir. Örneğin, yetişkinler hiperaktivite ve dürtüsellik tipleri olan çocukların ancak duygusal veya disiplin problemleri olduğunu düşünebilirler.

 

DEHB’yi tedavi etmek için farklı psikoterapi türleri kullanılır . Davranışçı terapi, çocuğun davranışını değiştirmesine destek olmayı amaçlar. Görevlerin düzenlenmesine yada okul çalışmasının tamamlanmasına destek olma veya duygusal olarak zor olayların üstesinden gelme şeklinde ergonomik yardımlar içerebilir. Davranışçı terapi ek olarak çocuğa kendi davranışını iyi mi izleyeceğini öğretir. Davranış terapisinin amaçlarından bir öteki de, öfkeyi test etmek yada harekete geçmeden ilkin düşünmek gibi dilek ettiğiniz biçimde hareket etmek için kendinize övgü veya ödül vermeyi öğrenmek. Ebeveynler ve öğretmenler de belirli davranışlar için müspet yahut negatif yorumlar ifade edebilirler. Ayrıca, açık kurallar, yapılacaklar listeleri ve diğer yapılandırılmış rutinler, bir çocuğun davranışını test etmesine yardımcı olabilir.